Ciekawe zapisy w księgach metrykalnych

[Kubuś]

W parafii Piotrków KUjawski
Rok 1819

Ślub Andrzeja Kretkowskiego lat 24

i najmłodszej w mojej karierze panny młodej Marianna Nowakowska 12 lat i 6 miesięcy .

U mnie to rekord .

[danka55]

Moja praciotka miała 13, małżonek 33 lata. Syna urodziła mając 14 lat:( 1874 rok. Obecnie Kujawsko-Pomorskie.

[Kubuś]

Z tej samej parafii

rok 1818

ślub Antoni Pawlak lat 30
i Agnieszka Harędziakowa lat 13 .

[mikolajkirschke]

W połowie XVIII wieku w Chmielince moja 6xprababcia miała 12 lat 7 miesięcy i 29 dni w momencie ślubu. Pierwsze dziecko niemal dokładnie rok później, więc jeszcze przed ukończeniem 14. roku życia. Mąż był 11 lat starszy. Łącznie urodziła trzynaścioro dzieci, ostatnie w wieku 36 lat - ale dożyła całkiem sędziwego wieku 69 lat.

[Henryk Krzyżan]

Według zapisów w księgach metrykalnych par. św. Marcina w Poznaniu wynika, że po epidemii dżumy w 1709 roku w Poznaniu, już w roku 1711 zaczęli przybywać nowi osadnicy i o dziwo wcale nie z Bambergu, ale z Burgundii. Osiadali w Garbarach - okolice dzisiejszej ulicy Garbary i placu Międzymoście.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zaraza_w_Poznaniu_(1709)

[Henryk Krzyżan]

Par. św. Marcina
Tego roku (1771) nieszczęśliwa rewolucya Konfederacji Wielkopolskiej pod komendą W. Imć P. Zaręby regimentarza Województwa Sieradzkiego i Województwa Wielkopolskiego marszałka, który dnia 19 stycznia przystąpił pod fortecę z wojskiem i bawił do 4 lutego nic nie zrobiwszy akkordował z Panem Renem? pułkownikiem moskiewskim i komendantem miasta Poznania, za którego bytności (w) parafii świętomarcińskiej, to jest Rybaki na 63 domów spalono i tandem Grobla przedmieście napełniona domami ... Moskale spalili. Nakoniec powyjściu ich budynki kościelne to jest probostwo murowane z dwiema ogrodami z cmentarzem murowanym większą połową kościoła i inne koło ogrodów parchany (parkany) po podcinano, tudzież Wikaryjkę, dzwonnicę, na przeciw kościoła Kamieniczkę całą murowaną, w której propinacja (wyszynk) była piwa grodziskiego na gruncie kościelnym będąca. Prócz tego rezedencyę dla X. promotora Literetów nowo erygowaną, dwa domy na gruncie kanoniczym będące rozrucono zdezelowano y wniwecz stracono. Nakoniec na gruncie proboszczowskim gdzie ... za Szwedów probostwo było, y gdzie dom xsięży był Prusacy okop postawili, co się... tego roku uczyniona y per oblatam podana.

[Gregorius]

Akkordować (Akordować) = ugadzać, układać, przystosować, uzgadniać.

[Henryk Krzyżan]

Mnie ciekawi o jaką fortecę chodziło, bo Cytadeli jeszcze nie było, więc może o zamek?

https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3ze ... era%C5%82)

[Henryk Krzyżan]

W księdze chrztów par św. Marcina jest informacja (między październikiem, a listopadem 1771r.), że może w tym okresie brakować chrztów, bo w czasie ataku konfederatów na Poznań księża pouciekali i pochowali się we wsiach, a chrzty wikariusze zapisywali na kartkach, które "pogubili y poginęły y czasie budynki y cmentarz murowany w proch y perzynę się obrócił".

[Paweł Wietrzykowski]

Grabowo Królewskie, pierwsza połowa XIX w. jest panna rodząca co 1.5-2 lata dziecko, proboszcz opisał Ją: mater fama latum agit - reputacja matki powszechnie znana...

Rok 1852, umiera Jadwiga z Tobolskich Świtała i Jej dwoje dzieci ex usu fungorum virulent czyli zatrucie grzybami

[Henryk Krzyżan]

Par. św. Marcina w Poznaniu
Dnia 21 marca 1779 ochrzczono Mariannę nieślubne dziecko Małgorzaty i ojca adopcyjnego Wawrzyna Pytlewskiego olejarza.

[Henryk Krzyżan]

Parafia j/w rok 24 lipca 1780 ochrzczono Jakuba urodzonego 22. z matki Jadwigi meretrix (prostytutki).

[Henryk Krzyżan]

Parafia j/w 20 luty 1781 chrzest dziecka z Wildy
Chrzestni
Józef Flaum z Winiar
Małgorzata Flaumin panna lat 9

Pierwszy raz spotkałem się z tak młodą chrzestną.

[Krystyna z Kujaw]

...
Małgorzata Flaumin panna lat 9

Pierwszy raz spotkałem się z tak młodą chrzestną.

Czasem tak bywało.
Na ogół był to starszy brat lub siostra chrześnięcia i raczej w asyście.
Albo paniątko uświetniało chrzest dziecka chłopskiego.
Można sądzić, że był to chrzestny po I Komunii Św., a więc świadomy nauk Kościoła i obowiązków stanu (jako chrzestnego).

[Łukasz Bielecki]

Pytanie czy 250 lat temu była I Komunia tak obchodzona jak dziś obecnie. Ale to pytanie raczej do znawców historii obrzędów kościelnych. W każdym razie w poprzednich stuleciach zwyczaje odnośnie Sakramentu Ołtarza bywały bardzo dziwne jeśli patrzeć na nie przez pryzmat dzisiejszej religijności. Tak trochę od ściany do ściany.

[Slawo]

Parafia Lisków k. Kalisza, 18 wiek
- jest wiele przypadków, gdzie po ślubie dzieci mają nazwisko po matce
- jest kilka przypadków powtórzeń tego samego aktu chrztu czy zgonu, nawet zapisanych przez tego samego skrybę

W 1800 roku 3 marca w Liskowie zmarła Katarzyna Woycieszkowa, lat ... 110!
07.04.1800 zmarł w Liskowie Marcin Szkudlarz, lat ... 112!

parafia Grzymiszew, akta zgonów
25.06.1815 - Barbara Kraszkiewicz lat 40, przyczyna zgonu w akcie po łacinie zapisana po polsku: "umarła na siwą krostę, którą na lewym boku zdrapawszy opuchła cała jak kłoda i do tygodnia? tylko dożyła"
22.11.1819 - Szymon Świerczyński: "zabity przez napastników w gościńcu o pierwszej po północy", lat 34, zostawił żonę i 7 dzieci, był standardowym świadkiem we wszystkich aktach Grzymiszewa, chyba od 1808 do śmierci.
20.12.1820 - Jadwiga Szydłowska lat 34: "umarła nagłą śmiercią udawiwszy się suchym grzybem" (pisownia oryginalna)

W jednym z aktów chrztów z lat 1813-1820, matka miała lat 60 lub 64! Nie zapamiętałem w którym, i nie sprawdziłem czy to pomyłka.

[Łukasz_85]

Indeksując księgi zgonów z USC Poznań (obwód miejski) natrafiłem dziś na akt zgonu księdza Piotra Wawrzyniaka, postaci której chyba szerzej na tym forum przedstawiać nie trzeba. Wg aktu zgonu zmarł w Poznaniu 10 listopada 1910 r. (chyba, że źle odczytuję datę), natomiast co ciekawe źródła internetowe jako dzień zgonu podają 9 listopada. Poniżej zamieszczam link do skanu.

https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/ska ... 8bd69092ad

[Henryk Krzyżan]

Par. św. Marcina w Poznaniu

Roku 1798 dnia 16 octobris około pierwszej godzinie po północy okradziono kościół i wzięto fyranki czerwone jedwabne osadzone galonami szczerozłotemi, trzy wota srebrne i korona srebrna od św. Apolonii.

[Henryk Krzyżan]

Parafia i rok j/w
Ochrzczono dziecko, którego ojciec Jan Konkiel (Kunkiel?) był wytwórcą cementu.

"Powrót do korzystania z betonu w budownictwie nastał po ponownym zainteresowaniu się cementem pod koniec XVIII w. Przypuszczać można, że pierwszym cementem stosowanym w końcu XVIII w. był cement Parkera, opatentowany w 1796 r. przez Josepha Parkera. Cement ten nazywano również cementem romańskim, ze względu na jego kolor, przypominający stare cementy rzymskie, wykonywane z wapna i pucolany. W tym samym roku francuski inżynier wojskowy Lesage wyprodukował tzw. cement naturalny na bazie otoczaków. Najwcześniej ośrodki produkcji cementu romańskiego zlokalizowane były w Anglii i Francji, ale szybko powstały kolejne w Niemczech, Szwajcarii, Czechach i Polsce."
https://www.julispec.pl/blog/historia-betonu-w-pigulce/

[Henryk Krzyżan]

Parafia j/w
W roku 1800 musiała działać na przedmieściu św. Marcina kawiarnia, którą prowadził Henryk Wilhelm Kottwitz caffetier.
To nie była pierwsza kawiarnia w Poznaniu, bo w 1786 Jan Geisler otworzył kawiarnię na placu Sapieżyńskim.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plac_Wiel ... w_Poznaniu

[Henryk Krzyżan]

W księdze par. św. Marcina w roku 1807 dostała wymieniona ul. OO. Jezuitów. Wcześniej nazywała się ul. Kozia, ale nazwa została przeniesiona na inną ulicę, w latach 1800-1935 nosiła nazwę ul. Jezuicka, a od roku 1935 ul. Świętosławska.
https://wieczorkiewicz.org/historia/102/ulica-jezuicka

[Łukasz_85]

Ciekawa historia-1 sierpnia 1911 r. w Poznaniu zmarła 20-letnia Binato (?) N'Diaye, kobieta pochodząca z Senegalu. Wraz z mężem, Thiawtiawem M'Bingue przebywała w afrykańskiej wiosce na terenie wystawowym (Afrikanerdorf im Ausstellungsgelände). Być może w tym czasie w mieście odbywała się jakaś międzynarodowa wystawa? Poniżej zamieszczam link do skanu.

https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/ska ... 8390599659

[Krystyna z Kujaw]

Ciekawa historia-1 sierpnia 1911 r. w Poznaniu ...
(...) Być może w tym czasie w mieście odbywała się jakaś międzynarodowa wystawa?

Może ta?
https://fotopolska.eu/1911_Wystawa_Wsch ... cka_Poznan
https://polska-org.pl/9747409,Poznan,Wy ... _1911.html

[mikolajkirschke]

Tak, podczas tej wystawy była "etno-wioska" z ludnością afrykańską głównie z niemieckich kolonii, niestety bardzo powszechny wówczas rodzaj rozrywki.

[Łukasz_85]

O tej wystawie, która odbywała się od połowy maja do końca września 1911 r. jest też artykuł w Wikipedii.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Wschodnio ... w_Poznaniu

W afrykańskiej wiosce mieszkało w tym czasie około 60 osób, zmarła kobieta musiała zatem być jedną z nich.

[Jan M. Musielak]

Elementem tej wystawy był obecny kościół w Krzesinach, przeniesiony tam jako zbór w 1912 roku.

[Łukasz Bielecki]

Tak, podczas tej wystawy była "etno-wioska" z ludnością afrykańską głównie z niemieckich kolonii, niestety bardzo powszechny wówczas rodzaj rozrywki.

Bodajże już Kolumb przywiózł ze swej wyprawy do Hiszpanii kilku Indian, w ten sposób można powiedzieć, zapoczątkował tę tradycję.

[Henryk Krzyżan]

Już drugi raz spotkałam się z zapisem, że klasztor św. Klary umiejscowiony jest na/w Rybakach, a on był przy obecnym placu Bernardyńskim, czyli na Gaskach. Inny zapis sugerował, że Gaski były częścią Rybaków.
Czy komuś coś wiadomo na ten temat?

[Paweł Wietrzykowski]

Grabowo Królewskie, 18 czerwca 1862 po 14 dniach umierają trojaczki: Wincenty, Małgorzata i Magdalena Kaźmierczak

[ElaK]

Już drugi raz spotkałam się z zapisem, że klasztor św. Klary umiejscowiony jest na/w Rybakach, a on był przy obecnym placu Bernardyńskim, czyli na Gaskach. Inny zapis sugerował, że Gaski były częścią Rybaków.
Czy komuś coś wiadomo na ten temat?

Henryku,
przeczytaj od akapitu: " W roku 1594 na mocy decyzji papieża Klemensa VIII ....... nadano regułę św. Klary, ale w Poznaniu nosiły one miano bernardynek." http://poznanskiehistorie.blogspot.com/ ... kiego.html
I jako ciekawostkę https://kultura.poznan.pl/mim/kultura/n ... 84810.html
Pozdrawiam
Ela

[Henryk Krzyżan]

Już drugi raz spotkałam się z zapisem, że klasztor św. Klary umiejscowiony jest na/w Rybakach, a on był przy obecnym placu Bernardyńskim, czyli na Gaskach. Inny zapis sugerował, że Gaski były częścią Rybaków.
Czy komuś coś wiadomo na ten temat?

Henryku,
przeczytaj od akapitu: " W roku 1594 na mocy decyzji papieża Klemensa VIII ....... nadano regułę św. Klary, ale w Poznaniu nosiły one miano bernardynek." http://poznanskiehistorie.blogspot.com/ ... kiego.html
I jako ciekawostkę https://kultura.poznan.pl/mim/kultura/n ... 84810.html
Pozdrawiam
Ela

Bardzo dziękuję Elu. Te granice były jakieś płynne lub nazwy się często zmieniały. W księgach par. św. Marcina są Gaski spod Wszystkich Świętych, Gaski spod Bernardyny (Bernardynów), Gaski spod Rybaków, Gaski spod Garbarów (Garbar) ale też Piaski Bernardyńskie. Piaski zawsze kojarzyłem z kościołem Bożego Ciała.
Z tego co znalazłem w necie wszystko to były Piaski, które obejmowały swoich zasięgiem Rybaki, Czapniki, Gaski (Gąski), a nawet Garbary, pewnie też Strzelnicę miejską (Strzelecka).
https://pl.wikipedia.org/wiki/Piaski_(Pozna%C5%84)

[Henryk Krzyżan]

W par. św. Marcina w Poznaniu występuje zawód pinsor czyli śrutownik/wytwórca śrutu, ale okazuje się, że nie tylko, bo oznacza to również piekarz( piekarz to również pistor).
Wydawało mi się, że trochę za dużo tych śrutowników i zastanowił mnie brak piekarzy, więc Bartek odnalazł to drugie znaczenie tego słowa.
https://elexicon.scriptores.pl/pl/lemma ... slo_prosty
Przykro mi, ale nie jestem w stanie poprawić wszystkich błędów, bo zajęłoby mi to pewnie z tydzień, stąd ten wpis. Starałem się poprawić zawód ojca dziecka, ale wszystkich chrzestnych nie jestem w stanie znaleźć.

Chciałem jeszcze dodać, że materfamilia to nie zawsze gospodyni dworska lub plebańska, ale po prostu gospodyni.

[Henryk Krzyżan]

Parafia j/w, akt 1825/158 chrzestnym był Jan Tatzler prezes miejski. Być może chodzi o prezydenta, ale nie został on ujęty na liście poznańskich burmistrzów i prezydentów.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Prezydenci_Poznania
Może chodzi o Naczelnego Prezesa Prowincji Poznańskiej?

Znalezione w następnym akcie.
Paulina Tatzler córka prezydenta miasta Poznania.

[Gosia53]

Witam.

Henryku, trochę informacji o Janie Ludwiku Tatzler-

"Mickiewicza wielkopolskie drogi"
Nadburmistrz Poznania Jan Ludwik Tatzler-


Wiceprezydent Rady Miejskiej-


"Historia Wielkiego Ks. Poznańskiego" T. I, str. 132


Pozdrawiam.
Kaniewska Małgorzata.

[Henryk Krzyżan]

Dziękuję Małgosiu, ciekawe informacje

[Łukasz Bielecki]

Parafia j/w, akt 1825/158 chrzestnym był Jan Tatzler prezes miejski. Być może chodzi o prezydenta, ale nie został on ujęty na liście poznańskich burmistrzów i prezydentów.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Prezydenci_Poznania

Bo wygląda na to, że burmistrzów Poznania z okresu zaborów po 1825 w ogóle na tej liście nie ma. Od Tatzlera począwszy, a na Wilmsie (do 1918) skończywszy.

Uzupełnienie zatem w niemieckiej wersji strony:
https://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der ... _von_Posen

[Henryk Krzyżan]

Parafia j/w, akt 1825/158 chrzestnym był Jan Tatzler prezes miejski. Być może chodzi o prezydenta, ale nie został on ujęty na liście poznańskich burmistrzów i prezydentów.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Prezydenci_Poznania

Bo wygląda na to, że burmistrzów Poznania z okresu zaborów po 1825 w ogóle na tej liście nie ma. Od Tatzlera począwszy, a na Wilmsie (do 1918) skończywszy.

Uzupełnienie zatem w niemieckiej wersji strony:
https://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der ... _von_Posen

Mało dokładna ta nasza wiki.

[Asiek]

Jeszcze w 1937 roku stał na jednym z cmentarzy nagrobek nadburmistrza (str. 129):
http://www.origo-gen.pl/pdf/KMP2021-02_ ... a_pani.pdf
Dziś już nie istnieje, niestety ....

[Henryk Krzyżan]

Par. św. Marcina akt 1827/43, miejsce urodzenia dziecka Komedyalna - chodzi o teatr, obecnie Arkadia. Ojciec dziecka Wilhelm Rener był inspektorem teatralnym.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Arkadia_w_Poznaniu

[Henryk Krzyżan]

W Wikipedii nie podano danych żony Antoniego Poplińskiego profesora gimnazjum poznańskiego Marii Magdaleny.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Antoni_Popli%C5%84ski
Par. św. Marcina akt 1829/44
Przedmieście św. Marcina
Dnia 8 marca ochrzczono dziecko imionami Helena Elżbieta Wanda ur. 3 marca, córka Antoniego Poplińskiego profesora gimnazjum poznańskiego i Marii Tomaszczyk.
Chrzestni:
Bogusław Radziwiłł - książę
Eliza Radziwiłł - księżniczka panna
Chrzcił Andrzej Wróblewski - kanonik kolegiaty Marii Magdaleny w Poznaniu

[Gosia53]

Witam.

Kamienica w której mieszkał Antoni Popliński-
https://poznan.fandom.com/wiki/Kamienica_ul._Garbary_44
I ślub-
Poznań- Kolegiata św. Marii Magdaleny (par. rzymskokatolicka)- akt małżeństwa, rok 1825, wpis nr 47.
Antonius Poplinski- profesor gimnazjum poznańskiego, nobilis (28 lat)
Maria Tomaszczyk- nobilisa (20 lat)
Inne osoby występujące w dokumencie:
Josephus Mieczkowski- profesor gimnazjum poznańskiego
Michael Stoc profesor gimnazjum

Pozdrawiam.
Kaniewska Małgorzata.

[Henryk Krzyżan]

Dziękuję Małgosiu. Kamienica wygląda na secesyjną, więc z pewnością wybudowano ją na miejscu jakiejś wcześniejszej lub ją później przebudowano. W pierwszych latach XIX wieku Adam Mickiewicz był małym dzieckiem, a jego wizerunki zamieszczano po jego śmierci w 1855 roku.

Przypuszczam, że chodzi o tego Stanisława Brzozowskiego.

Parafia katolicka Poznań - par. św. Marcina, wpis 14 / 1881

Stanislaus Brzozowski (30 lat)
ojciec: Felix , matka: Anna Krieger
Victoria Ritschel (30 lat)
ojciec: Andreas , matka: Barbara Frese

[Henryk Krzyżan]

Par. św. Marcina w Poznaniu rok 1709 - czerwiec, lipiec, sierpień nie było ślubów z powodu zarazy/dżumy (pestis).

[Henryk Krzyżan]

Parafia św. Marcina w Poznaniu akt zgonu 1817/91
W wieku 6 lat i 5 miesięcy zmarł na przedmieściu św. Marcina Kazimierz syn Antoniego Rynaldo dwornika urodzonego San Domingo i Konstancji Trebnitz.

Okazuje się, że nasi przodkowie wywodzą się z różnych stron, bo np. Bambrzy poznańscy nie pochodzili wyłącznie z okolic Bambergu, ale również z Czech i Luksemburga.

[Henryk Krzyżan]

Rok 1817 w Poznaniu i okolicach szleje epidemia szkarlatyny o ówczesnej nazwie szkarłat i umiera bardzo dużo dzieci w różnym wieku.
Info z księgi zgonów par. św. Marcina.

[Krystyna z Kujaw]

Rok 1817 w Poznaniu i okolicach szleje epidemia szkarlatyny o ówczesnej nazwie szkarłat i umiera bardzo dużo dzieci w różnym wieku.

Miałam nie więcej, niż 3 lata, gdy zachorowałam na szkarlatynę. Jedyne, co pamiętam, to że traciłam świadomość (podobno na dość długo), a po ocknięciu widziałam nad sobą zatroskaną twarz Mamy...

[ebryka1]

Parafia św. Marcina w Poznaniu akt zgonu 1817/91
W wieku 6 lat i 5 miesięcy zmarł na przedmieściu św. Marcina Kazimierz syn Antoniego Rynaldo dwornika urodzonego San Domingo i Konstancji Trebnitz..

A może chodzi tu o ogrody San Domingo przy Drodze Dębińskiej.
Pozdrawiam
Grzegorz

[Paweł Wietrzykowski]

Parafia ewangelicka św. Piotra w Poznaniu,
rok 1798, chrzest Louise Michaline Elise Franciszka
rodzice Florian Alexander Kajetan Kobyliński, Teodozja Katarzyna Ziemięcka
http://www.sejm-wielki.pl/b/10.500.97
https://pl.wikipedia.org/wiki/Florian_Kobyli%C5%84ski

rok 1799, Otto Zygmund von Treskow i Anna Sara von George właściciele Owińsk chrzczą swojego syna Ludwika Augusta
http://szukajwarchiwach.pl/53/3835/0/1/ ... 08e0cec73_

[Henryk Krzyżan]

Parafia św. Marcina w Poznaniu akt zgonu 1817/91
W wieku 6 lat i 5 miesięcy zmarł na przedmieściu św. Marcina Kazimierz syn Antoniego Rynaldo dwornika urodzonego San Domingo i Konstancji Trebnitz..

A może chodzi tu o ogrody San Domingo przy Drodze Dębińskiej.
Pozdrawiam
Grzegorz

Droga Dębińska została wytyczone w 1820 roku i krótko potem powstał ten ogród.
http://poznanskiehistorie.blogspot.com/ ... konne.html
Rynaldo należał prawdopodobnie do dworu księcia Radziwiłła, który zatrudniał wielu obcokrajowców, w tym kucharza Francuza o nazwisku Amand Dessesguelle, który zmarł w roku 1818 w Półwsi w wieku 37 lat.

[Henryk Krzyżan]

Rok 1817 w Poznaniu i okolicach szleje epidemia szkarlatyny o ówczesnej nazwie szkarłat i umiera bardzo dużo dzieci w różnym wieku.

Miałam nie więcej, niż 3 lata, gdy zachorowałam na szkarlatynę. Jedyne, co pamiętam, to że traciłam świadomość (podobno na dość długo), a po ocknięciu widziałam nad sobą zatroskaną twarz Mamy...

To musiał być straszny rok, bo było ponad 100 zgonów więcej niż zazwyczaj.