"Chyrowiacy"-prezent dla Kuby

Ciekawe historie, ciekawe miejsca, biografie ciekawych osób związanych z Wielkopolską, historie rodzinne, artykuły o genealogii.
ODPOWIEDZ
Awatar użytkownika
Bogdan54
Posty: 422
Rejestracja: 20 lis 2009, 21:44

"Chyrowiacy"-prezent dla Kuby

Post autor: Bogdan54 »

W czerwcu lub lipcu nasz kolega Kuba Wojtczak zapytał nas, czy nie wiemy co znaczy napis na nagrobku „Chyrowiak”?
Odpowiedzieliśmy wówczas, że wiemy, że była to przedwojenna elitarna szkoła, że mamy jakieś materiały, ale gdzie???
Osobiście znamy dwóch „Chyrowiaków”, co znaczy że ówcześni chłopcy z terenów Wielkopolski pobierali tam również nauki.
Nadszedł czas, aby Kubie odpowiedzieć na wówczas zadane pytanie bardziej szczegółowo, i przedstawić posiadane materiały.

"Chyrów był w począwszy od lat osiemdziesiątych XIX wieku, aż do dwudziestolecia międzywojennego siedzibą renomowanego gimnazjum jezuickiego Zakładu Naukowo-Wychowawczego Ojców Jezuitów w Chyrowie mieszczącego się na terenie wsi Bąkowice. Ogromny czworoboczny budynek mógł pomieścić 600 uczniów. W pomieszczeniach Collegium mieściła się sala teatralna na 1000 osób, kaplica, jadalnia na 500 miejsc, muzeum przyrodnicze, w tym bogata kolekcja ptaków afrykańskich i azjatyckich fundacji hrabiów Dzieduszyckich. Absolwentami tego gimnazjum utworzonego w okresie Austro-Węgier w roku 1883 byli m.in. polscy politycy, wojskowi, artyści i ekonomiści m.in. Eugeniusz Kwiatkowski, Adam Styka, Jan Brzechwa, Kazimierz Junosza-Stępowski , Antoni Wiwulski, Jerzy Kirchmayer, pierwszy biskup gdański Edward O'Rourke, Aleksander Birkenmajer, Mieczysław Orłowicz, Kamil Giżycki. Jezuicka biblioteka kolegiacka była wówczas jedną z największych w całym województwie lwowskim licząc ponad 30 tys. woluminów.

Po upadku Polski od września 1939 Collegium jezuickie było siedzibą garnizonu Armii Czerwonej. W 1941 biblioteka została całkowicie zniszczona, a całość zakładu naukowego zamieniona na więzienie niemieckie. Jezuici opuścili Chyrów udając się najpierw do Krakowa, a następnie do Włoch. Po II wojnie światowej jezuicki konwikt i Collegium zostało zamienione na radzieckie koszary, a do 2004 koszary ukraińskie. 4 lutego 1996 przyklasztorna kaplica Collegium została wyświęcona jako greckokatolicka cerkiew pod wezwaniem św. Mikołaja."
źródło - wikipedia.

Zakład Naukowo-Wychowawczy O.O. Jezuitów pod wezwaniem św. Józefa
w Bąkowicach pod Chyrowem
- widok z lotu ptaka

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Uczeń w mundurku "Chyrowiaka"

Obrazek

Program przedstawienia przygotowanego przez uczniów - niestety bardzo zniszczony.

Obrazek

c.d.n., a w nim spis nauczycieli uczniów w roku 1935 i 1936.
Nie umiera ten, kto trwa w pamięci żywych.
DankaW
Awatar użytkownika
Kuba_Wojtczak
Moderator
Posty: 891
Rejestracja: 08 lis 2007, 17:27
Lokalizacja: Kalisz / Poznań

Re: "Chyrowiacy"-prezent dla Kuby

Post autor: Kuba_Wojtczak »

Nie wiem jak mam dziękować!

Pamiętam, kiedy znalazłem nagrobek na cmentarzu w Goliszewie, na którym widniał napis "uczeć gim. w Chyrowie" (zdjęcie poniżej). Wpisałem ten zwrot w google i wyskoczyło mi właśnie "chyrowiacy", "chyrowiak". Nie mogłem się połapać co i jak i w ogóle. Wiedziałem że tam była jakaś szkoła, ale coś więcej... nic! Aż do teraz!

Obrazek

Dziękuję pięknie! :)
Na Święta kolejna zagadka rozwiązania! 8)
Pozdrawiam
Kuba
sobieray
Posty: 176
Rejestracja: 29 lip 2010, 20:10
Lokalizacja: Wielkopolska Wschodnia/Kalisz

Re: "Chyrowiacy"-prezent dla Kuby

Post autor: sobieray »

Witajcie
niezgłębiona jest wiedza płynąca z ,,zawartości'' wiejskich cmentarzy, często zaniedbanych i zapomnianych(mowię o starych mogilach !), często niszczonych - traktowanych jak towar na półce sklepowej. Wystarczy, ze rodzina ,,zapomni'' oplacić kwaterę, a już idzie do obrotu ( przyklad - grób J.T.Dybowskiego na kaliskim Zagorzynku).
Dzięki Wam jeszcze raz - Kubie za bystre oko, a BogDanom :) za przyblizenie wiedzy. Przyznam szczerze, że autora wierszy dla dzecii ( choćby kultowa ,,Pchla szachrajka'') nigdy bym nie skojarzyl z jezuickim ,,zakladem naukowym'''' :

http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Brzechwa

Kubo. z jednej strony chwila radości wynikająca z powiększenia naszej wiedzy, a z drugiej strony ,,jątrząca się rana''. że nasz kaliski zaklad - Collegium Carnkovianum n i s z c z e j e coraz bardziej. A Pan Marszalek zamiast go ratować, zasłanioa parkingiem piętrowym na ... 39 stanowisk!

Pozdrawiam swiątecznie

Andrzej
,, Najłatwiej niszczyć. Trudniej zachować to, co godne zachowania.''
Wislawa Szymborska
Awatar użytkownika
DankaW
Posty: 5182
Rejestracja: 20 kwie 2009, 17:30

Re: "Chyrowiacy"-prezent dla Kuby

Post autor: DankaW »

Kuba_Wojtczak pisze:...Pamiętam, kiedy znalazłem nagrobek na cmentarzu w Goliszewie, na którym widniał napis "uczeć gim. w Chyrowie" (zdjęcie poniżej). Wpisałem ten zwrot w google i wyskoczyło mi właśnie "chyrowiacy", "chyrowiak". Nie mogłem się połapać co i jak i w ogóle. Wiedziałem że tam była jakaś szkoła, ale coś więcej... nic! Aż do teraz!

Obrazek
Fragment ze Słownika biograficznego Chyrowiaków.

Obrazek

Andrzeju,
w słowniku nie znalazłam w wykazie wychowanków od 1886 - 1939 nazwiska Jan Brzechwa, właśc. Jan Wiktor Lesman, ani też Leśmian.
Nie wiem na podstawie jakiego źródła pochodzi informacja na Wikipedii, bo moja z przytoczonego słownika.
Cytuję:' Identyfikacja osób i krótkie biogramy powstały głównie na podstawie pisma "Z Chyrowa" ( 1893-1911), a następnie jego kontynuacji:"Kwartalnika Chyrowskiego" (1912-1939). Informacje zawarte w tych czasopismach dotyczą głównie maturzystów i absolwentów chyrowskich oraz uczniów, którzy dłużej przebywali w konwikcie i potem utrzymywali z Zakładem stałe lub okresowe wiezi. Są to jedynie informacje opisowe, fragmentaryczne, niekiedy mało precyzyjne; pozwalają jednak na odtworzenie drogi życiowej wielu Chyrowiaków aż do wybuchu II wojny światowej."
Jeśli brak informacji o dalszej drodze życiowej ucznia, to zamieszczone jest tylko nazwisko i imię.

http://kmt.pl/pozycja.asp?ksid=5651
Pozdrawiam Danka

Nie umiera ten, kto trwa w pamięci żywych.
ks. Jan Twardowski
Lucas
Posty: 1
Rejestracja: 03 lis 2014, 14:18

Re: "Chyrowiacy"-prezent dla Kuby

Post autor: Lucas »

Jan Brzechwa (Jan Wiktor Lesman) nie był absolwentem Zakładu Naukowo-Wychowawczego w Chyrowie i nigdy nie uczęszczał do tej szkoły.
Jan Brzechwa (Jan Wiktor Lesman) był uczniem gimnazjum handlowego w Kijowie, a następnie uczęszczał do gimnazjum Jeżewskiego w Warszawie. W 1914 roku wyjechał do Piotrogrodu, gdzie zdał maturę w roku 1916. Po maturze zapisał się do Instytutu Technologicznego w Piotrogrodzie (absolwentem tej szkoły był jego ojciec, inżynier Aleksander Lesman), jednak Jan Brzechwa (Jan wiktor Lesman) studiów tam nie podjął. Wyjechał do rodziców, do Kazania, gdzie przez dwa lata studiował medycynę weterynaryjną. W maju 1918 roku przyjechał do Polski. W Warszawie rozpoczął studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. Po pięciu miesiącach, w listopadzie 1918 roku przeniósł się na Wydział Prawa, który ukończył otrzymując dyplom, w 1924 roku.
Do niedawna błędne informacje biograficzne na temat rzekomego uczęszczania Jana Brzechwy do szkoły w Chyrowie, tkwiły w Wikipedii, skutkując powielaniem nieprawdziwych informacji w wielu tekstach na temat Jana Brzechwy.
ODPOWIEDZ