Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Wymiana doświadczeń pomiędzy genealogami, dyskusje ogólne na tematy genealogiczne i historyczne, dane dotyczące parafii, archiwów, ciekawych stron, itd
ODPOWIEDZ
alextraffic
Posty: 3
Rejestracja: 21 gru 2007, 12:24
Lokalizacja: Poznań - Swarzędz

Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: alextraffic »

Witam uprzejmie. Poszukuję jakichkolwiek danych dotyczących osób rozstrzelanych przez Niemców w latach 1939-1940 w Kostrzynie Wielkopolskim. Czy dokumenty wytworzone przez administrację okupanta (wojskową lub cywilną) znajdę w Archiwum Państwowym w Poznaniu? Nie mogę także trafić na żadne opracowania oraz monografie dotyczące regionu Kostrzyna Wlkp. Będę wdzięczny za ewentualną pomoc.
Pozdrawiam forumowiczów - alexander maciejewski
Awatar użytkownika
jlabedzki
Posty: 179
Rejestracja: 23 lis 2007, 20:19
Lokalizacja: Kostrzyn / Czachurki k. Pobiedzisk / Poznań

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: jlabedzki »

Witam!

Ten wątek był już na forum poruszany - poszukaj, może dowiesz się czegoś więcej. Pamiętam, że lista pomordowanych znajduje się na pomniku na cześć ofiar w Kostrzynie. Chyba w Internecie nie ma żadnej listy pomordowanych w Kostrzynie. Co do Archiwum Państwowego - tego nie wiem. Jakbyś chciał dowiedzieć się więcej szczegółów, polecam udać się do Izby Regionalnej w kostrzyńskiej bibliotece lub skontaktować się z Kazimierzem Matyskiem, jej opiekunem i twórcą, a jednocześnie byłym kierownikiem miejscowego MGOK-u.
Jeśli można spytać, czy któryś z Twoich przodków/rodziny zginął w Kostrzynie w tym czasie? Wiem, że ofiarą na pewno był kierownik szkoły podstawowej Jan Nowotarski, a także inny nauczyciel o nazwisku Gerula. Mój żyjący 83-letni dziadek pamiętał te i jeszcze wiele innych osób, które zginęły. Jest też naocznym świadkiem rozstrzelania, do dziś to dla niego trauma. Był wówczas zaledwie 13-letnim chłopcem. Jeśli chcesz, mogę popytać go o szczegóły odnośnie konkretnych osób, dziadek interesuje się historią Kostrzyna i jej mieszkańców.
Dokumenty z tej zbrodni na pewno znajdują się w archiwach niemieckich. Syn Jana Nowotarskiego przez długie lata (w sumie do niedawna) starał się o ukaranie sprawców. Skierował sprawę do Ludwigsburga, sprawę jednak umorzono (chyba z powodu śmierci sprawców).

Pozdrawiam,
Kuba
Łabędzcy (Opatówko, Września, Kleszczewo, Kostrzyn), Wilkowscy (Kostrzyn, Poznań), Klimas (Iwno, Wiktorowo, Chorzałki), Wesołek (Krerowo, Mączniki, Czerlejno), Stacheccy (Kostrzyn, Pobiedziska), Nijaki, Dopiera, Dokowicz,Banach (powiat Grodzisk, Wolsztyn)
Genowefa
Posty: 2605
Rejestracja: 27 maja 2008, 14:34

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: Genowefa »

Aleksandrze!
Szukaj na forum o nazwie Operacja Tannenberg.Też poszukuję tych list.
Pozdrawiam Bożena
Bożena
alextraffic
Posty: 3
Rejestracja: 21 gru 2007, 12:24
Lokalizacja: Poznań - Swarzędz

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: alextraffic »

Dziękuję Wam za szybką pomoc. Podjechałem do Kostrzyna Wlkp. i na tablicy pamiątkowej na Rynku odnalazłem interesujące mnie nazwiska. Dzwoniłem już do USC w Kostrzynie Wlkp. i posiadają akty zgonów pomordowanych-tyle tylko, że uprzejma Pani poinformowała mnie, iż tylko warto w tych wypadkach wnosić o odpisy zupełne, a nie skrócone - co też uczynię.

pozdrawiam-alexander
Awatar użytkownika
jlabedzki
Posty: 179
Rejestracja: 23 lis 2007, 20:19
Lokalizacja: Kostrzyn / Czachurki k. Pobiedzisk / Poznań

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: jlabedzki »

Witam!

Ja też byłem dzisiaj u Babci w Kostrzynie z aparatem fotograficznym w ręku i zrobiłem zdjęcie pomnika z listą nazwisk. Nie wiem, czy jeszcze ją ktoś potrzebuje (wiem, że Bożena poszukiwała, nie wiem, czy już ma te dane), w każdym razie publikuję je poniżej:

pomordowani w egzekucji publicznej na rynku w Kostrzynie 20 X 1939 r.:

Czesław Borchardt
Antoni Domański
Edmund Drahaim
Marian Gierula
Ignacy Glabisz
Konrad Goćwiński
Kazimierz Haupa
Franciszek Kasprzyk
Władysław Kryślak
Wawrzyniec Kubacki
Gerard Linke
Dionizy Mikietyński
Franciszek Namysł
Jan Nowak
Jan Nowotarski
Jan Okarma
Antoni Pacholski
Florian Piątek
Franciszek Pielucha
Władysław Sikorski
Ludwik Świerkowski
Feliks Walkowiak
Tadeusz Widelicki
Marian Winowicz
Kazimierz Wojtkowiak
Ignacy Wróblewski
Maksymilian Żuromski
Ostatnio zmieniony 09 cze 2009, 19:38 przez jlabedzki, łącznie zmieniany 1 raz.
Łabędzcy (Opatówko, Września, Kleszczewo, Kostrzyn), Wilkowscy (Kostrzyn, Poznań), Klimas (Iwno, Wiktorowo, Chorzałki), Wesołek (Krerowo, Mączniki, Czerlejno), Stacheccy (Kostrzyn, Pobiedziska), Nijaki, Dopiera, Dokowicz,Banach (powiat Grodzisk, Wolsztyn)
Genowefa
Posty: 2605
Rejestracja: 27 maja 2008, 14:34

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: Genowefa »

Dziękuję za listę.
z pozdrowieniami
Bożena
alfredbernardW
Posty: 8
Rejestracja: 15 wrz 2011, 10:21

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: alfredbernardW »

Szukam wszystkich przodków i krewnych rodziny Wróblewski z Kostrzyna Wlkp. Listę z pomnika pomordowanych kostrzynian 20.10. 1939 r.zobaczyłem po raz 1-szy. Nigdy nie byłem w Kostrzyniu (muszę to nadrobić). Tam ur. się mój dziadek Wincenty Wróblewski (1875) i stamtąd wyemigrował w młodzieńczych latach na Śląsk, gdzie się ożenił, pracował w kopalni itd.. Została w Kostrzyniu jego rodzina, krewni. Dlatego nazwisko Wróblewski Ignacy umieszczone na pomniku wzbudza moje dużoooo więcej jak zainteresowanie. Jednak szukając w Wikipedii natknąłem się na wykaz zamordowanych w Kostrzyniu 20.10.1939 r. przez Einsatzkomando 15, a w tym wykazie jest nie Ignacy, a Michał Wróblewski. Czyżby to były dwie różne ofiary tej potwornej zbrodni?
Pozdrawiam alfredbernardW.
Awatar użytkownika
Ela z Pojezierza
Posty: 1885
Rejestracja: 04 sty 2010, 20:38
Lokalizacja: zachodniopomorskie

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: Ela z Pojezierza »

Witam !
Temat był porusznay w Wymianie doświadczeń"17 września 1939 w Środzie Wlkp",prosze tam spojrzeć.
Polecam ten link w którym są listy z wielu miejscowości:
http://www.dws.org.pl/viewtopic.php?f=2 ... e10e0d579d

"Egzekucja w Kostrzynie Wlkp.
Gestapo 20 października 1939 r. podjechało pod wyznaczone wcześniej domy i aresztowało: kierownika szkoły Ignacego Wróblewskiego, nauczyciela Gerarda Linke, policjanta Władysława Kryślaka, pracownika tartaku Jana Nowaka, kolejarza Feliksa Walkowiaka. W Brzeźnie aresztowano rzemieślnika Franciszka Kasprzyka. Przewieziono ich do aresztu miejskiego w Kostrzynie. Wraz z nimi umieszczono tam jeszcze 22 mieszkańców gminy Kostrzyn.
W domu katolickim odbył się prowizoryczny sąd i skazano wszystkich na karę śmierci. Wszystkich 28 aresztowanych przykładowo rozstrzelano następnie na rynku kostrzyńskim."
Pozdrawiam
Ela
Ostatnio zmieniony 16 kwie 2012, 17:38 przez Ela z Pojezierza, łącznie zmieniany 1 raz.
Pozdrawiam
Ela
Pawełczyk
Posty: 491
Rejestracja: 12 gru 2008, 21:36
Lokalizacja: Września

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: Pawełczyk »

Do alfredbernardW
Biogram Ignacego Wróblewskiego zamieszczony jest we Wrzesińskim słowniku biograficznym.
Ignacy był kierownikiem szkoły w Nekli. Żyje jego rodzina, zdaje się, że obecnie w Poznaniu.
Michał
Genowefa
Posty: 2605
Rejestracja: 27 maja 2008, 14:34

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: Genowefa »

Szukam wszystkich przodków i krewnych rodziny Wróblewski z Kostrzyna Wlkp.alfredbernardW
Wróblewscy z Kostrzyna
http://geneteka.genealodzy.pl/
http://www.basia.famula.pl/
Bożena
Awatar użytkownika
jlabedzki
Posty: 179
Rejestracja: 23 lis 2007, 20:19
Lokalizacja: Kostrzyn / Czachurki k. Pobiedzisk / Poznań

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: jlabedzki »

Witam!

Alfredzie, w metrykach kościelnych i księgach miejskich w Kostrzynie (przy okazji ważna uwaga - Kostrzyn-Kostrzyna-Kostrzynie :) mieszkańców Kostrzyna łatwo zirytować błędną odmianą nazwy ich miasteczka) Wróblewscy pojawiali się na pewno już na przełomie XVIII i XIX w. W trakcie moich poszukiwań genealogicznych nie przywiązywałem zbytniej wagi do tego nazwiska, gdyż, jak udało mi się ustalić, nie jestem z Wróblewskimi spokrewniony. Ze starych fotografii Kostrzyna z początków XX wieku wiem, że Wróblewscy mieli restaurację na narożniku Rynku i ul. Średzkiej. W tym domu mieszkała też do ok. 2006 roku p. Irena Wróblewska (rocznik bodajże 1915), znajoma mojej babci. Podaję te informacje publicznie, gdyż w krótkim czasie po śmierci tej Pani, pojawił się w lokalnym czasopiśmie "Kostrzyńskie ABC" artykuł wspomnieniowy na jej temat, który zawierał dużo więcej szczegółów. W Kostrzynie chyba mieszkają jeszcze krewni rodziny Wróblewskich, ale nie mam pewności, czy samo nazwisko występuje w mieście. Co do Wróblewskich zamordowanych na rynku w 1939 roku - popytam mojego dziadka, który ma 86 lat i był naocznym świadkiem rozstrzelania. Być może dowiem się od niego jakichś szczegółów.
Historią Kostrzyna i okolic zajmuje się p. Kazimierz Matysek, regionalista i kustosz miejscowej Izby Pamięci (a przy okazji autor wspomnianego artykułu o Irenie Wróblewskiej). O ile mnie pamięć nie myli, w Izbie znajdują się jakieś pamiątki związane z rodziną Wróblewskich. W razie czego mogę podać namiary na p. Matyska, ale o tym porozmawiajmy już na privie, gdyż zbaczamy coraz bardziej z tematu :P

Pozdrawiam serdecznie kolejnego potomka kostrzyńskich rodów!
Kuba
Łabędzcy (Opatówko, Września, Kleszczewo, Kostrzyn), Wilkowscy (Kostrzyn, Poznań), Klimas (Iwno, Wiktorowo, Chorzałki), Wesołek (Krerowo, Mączniki, Czerlejno), Stacheccy (Kostrzyn, Pobiedziska), Nijaki, Dopiera, Dokowicz,Banach (powiat Grodzisk, Wolsztyn)
Awatar użytkownika
siwy
Posty: 408
Rejestracja: 21 cze 2008, 01:48
Lokalizacja: Stara Górka
Kontakt:

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: siwy »

Kubo,
z tą irytacją to całkowicie się z Tobą zgadzam. Wkurza mnie również, kiedy mówię komuś, że mieszkam niedaleko Kostrzyna a on pyta jakiego - tego niedaleko Poznania czy tego nad Odrą. Mówię wtedy, że Kostrzyn jest jeden. Tamten nad Odrą to przecież Kostrzyń a więc mówił bym wtedy, że mieszkam niedaleko Kostrzynia.
Pozdrawiam. Andrzej
http://siwinscy.prv.pl
Awatar użytkownika
Therese
Posty: 477
Rejestracja: 16 lis 2006, 23:03
Lokalizacja: Bydgoszcz / Braunschweig

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: Therese »

Hallo,
ten Kostrzyn nad Odrą też jest pisany bez kreseczki nad n.
Wiem coś o tym bo często tamtędy jeździliśmy do Polski. Wydaje mi się że kiedyś rzeczywiście był pisany jako Kostrzyń, ale od wielu już lat figuruje jako Kostrzyn.
Na temat odmiany nazwy nie będę się wypowiadac, ale proponuję zajrzec na stronę http://www.kostrzyn.pl/ jak sami o sobie piszą mieszkańcy.

Pozdrawiam, Teresa
Pozdrawiam serdecznie, Teresa
mac
Site Admin
Posty: 2295
Rejestracja: 15 lis 2006, 10:51
Lokalizacja: Poznań
Kontakt:

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: mac »

Tak, tak, oba miasta nazywają się Kostrzyn przez "n" na końcu. Kiedy po wojnie Kostrzyn leżący nad Odrą został wraz z ziemiami zachodnimi dołączony do Polski zyskał miano "nad Odrą", natomiast nasz Kostrzyn został wtedy dla odróżnienia Wielkopolskim. Ale oba są Kostrzyny, a nie Kostrzynie :)

Kostrzyn nad Odrą to po niemiecku Cüstrin/Küstrin, i nazwę wziął prawdopodobnie od rośliny o nazwie kostrzewa.

"Po raz pierwszy nazwa Kostrzyna, a konkretnie jego łacińska forma Cozsterine pojawia się w 1232r. w dokumencie biskupa lubuskiego Wawrzyńca, który przekazuje 1000 łanów wraz z Kostrzyniem templariuszom. Sposób zapisywania nazwy miasta w ciągu wieków nie ulegał większym zmianom a najczęściej używaną formą były Costrin i Custrin (Kustrin). Wśród językoznawców przeważa pogląd, że nazwa ta ma pochodzenie związane z charakterem terenu, na którym powstawały zaczątki tego miasta tzn. z obszarem porośniętym roślinnością typu Kostrzewa trzcinowata." http://www.stary-kostrzyn.website.pl/historia.htm

Kostrzyn Wielkopolski (po niemiecku Kostschin) wziął nazwę od rycerza Kostro, założyciela miasta.
Pozdrawiam, Maciej - http://www.glowiak.com
Awatar użytkownika
siwy
Posty: 408
Rejestracja: 21 cze 2008, 01:48
Lokalizacja: Stara Górka
Kontakt:

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: siwy »

Kiedy ostatni raz byłem w Kostrzynie (-niu) nad Odrą na pewno nazywał się Kostrzyń. Fakt, że było to dość dawno. Uznaję jednak racje Teresy i Macieja.
Pozdrawiam. Andrzej
http://siwinscy.prv.pl
Awatar użytkownika
jlabedzki
Posty: 179
Rejestracja: 23 lis 2007, 20:19
Lokalizacja: Kostrzyn / Czachurki k. Pobiedzisk / Poznań

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: jlabedzki »

Macieju, rodowity kostrzyniak, a już na pewno p. Kazimierz Matysek, prześwięciłby Ciebie również za formę "Kostrzyn Wielkopolski" :lol: To tylko nazwa potoczna, która popularność zyskała po II wojnie światowej z oczywistego powodu, który wymieniłeś - odróżnienia od nadodrzańskiego Kostrzyna. Na stacji kolejowej w Kostrzynie rzeczywiście widnieje tablica z napisem "Kostrzyn Wlkp.", jednak przymiotnik "Wielkopolski" jest stosowany tutaj dla wewnętrznych potrzeb kolei. Nazwa administracyjna Kostrzyna nigdy nie uległa zmianie i w oficjalnych dokumentach nigdy nie był on "Kostrzynem Wielkopolskim". Chociaż często i sami jego mieszkańcy robią błąd, tak go nazywając.
A z tym Kostrzynem nadodrzańskim to jest ciekawa sprawa. Podobnie jak wiele miejscowości na tzw. Ziemiach Zachodnich przez wieki oderwany był od państwa polskiego, przez co zanikła naturalna ciągłość językowa i w literaturze pojawiły się różne jego nazwy. W XIX-wiecznych polskojęzycznych publikacjach pojawiała się wersja "Kistrzyn", na mapce w Kodeksie Dyplomatycznym Wielkopolski (też chyba z XIX w.) spotkałem się z wersją "Kościerzyn". Prawda jest taka, że po II wojnie światowej władze mogły nadać tej miejscowości jakąkolwiek nazwę, a ta i tak by przeszła (jak to miało miejsce z Landsbergiem-Gorzowem).

Pozdrawiam,
Kuba
Łabędzcy (Opatówko, Września, Kleszczewo, Kostrzyn), Wilkowscy (Kostrzyn, Poznań), Klimas (Iwno, Wiktorowo, Chorzałki), Wesołek (Krerowo, Mączniki, Czerlejno), Stacheccy (Kostrzyn, Pobiedziska), Nijaki, Dopiera, Dokowicz,Banach (powiat Grodzisk, Wolsztyn)
mac
Site Admin
Posty: 2295
Rejestracja: 15 lis 2006, 10:51
Lokalizacja: Poznań
Kontakt:

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: mac »

Racja, przepraszam. Zasugerowałem się właśnie nazwą stacji kolejowej. Oczywiście na białych tablicach drogowych jest tylko Kostrzyn. Pełna wtopa... :)
Pozdrawiam, Maciej - http://www.glowiak.com
hetman46
Posty: 1
Rejestracja: 20 paź 2014, 14:43

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: hetman46 »

Witam Was ! Jestem wnukiem rozstrzelanego w Kostrzyniu Wlkp Konrada Goćwińskiego . Poszukuję kontaktu z rodzinami innych pomordowanych w ten ponury dzień w celu wymiany wspomnień i informacji. Pzdr !
Awatar użytkownika
jlabedzki
Posty: 179
Rejestracja: 23 lis 2007, 20:19
Lokalizacja: Kostrzyn / Czachurki k. Pobiedzisk / Poznań

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: jlabedzki »

Film z wczorajszej uroczystości w Kostrzynie:

http://www.youtube.com/watch?v=H0i8pDSM29I

Pozdrawiam,
Kuba
Łabędzcy (Opatówko, Września, Kleszczewo, Kostrzyn), Wilkowscy (Kostrzyn, Poznań), Klimas (Iwno, Wiktorowo, Chorzałki), Wesołek (Krerowo, Mączniki, Czerlejno), Stacheccy (Kostrzyn, Pobiedziska), Nijaki, Dopiera, Dokowicz,Banach (powiat Grodzisk, Wolsztyn)
Pawełczyk
Posty: 491
Rejestracja: 12 gru 2008, 21:36
Lokalizacja: Września

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: Pawełczyk »

Bliżej o dwóch rozstrzelanych:
Janie Nowaku - Przegląd Nekielski nr 27/272 październik 2013 http://issuu.com/nekla/docs/201310pn
Feliksie Walkowiaku Przegląd Nekielski nr 26/271 wrzesień 2013 http://issuu.com/nekla/docs/201309pn
Michał
Awatar użytkownika
jlabedzki
Posty: 179
Rejestracja: 23 lis 2007, 20:19
Lokalizacja: Kostrzyn / Czachurki k. Pobiedzisk / Poznań

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: jlabedzki »

Witam,

co do kontaktu z rodzinami rozstrzelanych na rynku - znam osobiście potomków jednego z zamordowanych, mogę podać namiary. Burmistrz miasta, jak i regionalista kostrzyński Kazimierz Matysek, pozostają w kontakcie z synem rozstrzelanego kierownika szkoły - Jana Nowotarskiego. Nowotarski miał dwóch synów, żyją oni w Szczecinie i we Wrocławiu. Co roku przez 20 października dzwonią do burmistrza i dziękują za uhonorowanie ofiar, jeśli nie mogą osobiście pojawić się w tym dniu w Kostrzynie. Jeden z synów Nowotarskiego swego czasu doprowadził bodajże do wszczęcia przez IPN śledztwa w sprawie mordów w Kostrzynie - zostało ono jednak umorzone z powodu niewykrycia sprawców bądź ich śmierci.
Nieznane są też powojenne losy "czarnej legendy" Kostrzyna, nauczycielki i organizatorki piątej kolumny - Niemki Margarethy Nachtigal. To postać wyjątkowo negatywna, zadenuncjowała swojego pracodawcę kierownika szkoły Nowotarskiego, jak i kolegów z pracy - innych nauczycieli. Błagana przez rodziny schwytanych Polaków o ujęcie się za nimi, odparła: "Są Polakami i na to zasługują".

Pozdrawiam,
Łabędzcy (Opatówko, Września, Kleszczewo, Kostrzyn), Wilkowscy (Kostrzyn, Poznań), Klimas (Iwno, Wiktorowo, Chorzałki), Wesołek (Krerowo, Mączniki, Czerlejno), Stacheccy (Kostrzyn, Pobiedziska), Nijaki, Dopiera, Dokowicz,Banach (powiat Grodzisk, Wolsztyn)
henry
Posty: 1155
Rejestracja: 04 kwie 2014, 10:33

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: henry »

Pozdrawiam
------------------------------------
henry
Posty: 1155
Rejestracja: 04 kwie 2014, 10:33

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: henry »

witam,

uzp.Wielkopolsce...
http://www.leszno.interbit.pl/teksty/biogramy.htm

henry
Pozdrawiam
------------------------------------
sebastian.janisz
Posty: 2
Rejestracja: 15 mar 2016, 19:59

Re: Kostrzyn Wlkp. - lista rozstrzelanych 1939-1940

Post autor: sebastian.janisz »

dzień dobry,

czy mógłby ktoś na priv'a przesłać info z jakiego "paragrafu" zasądzono karę śmierci, dlaczego rozstrzelanie, a nie powieszenie..., jakie były zarzuty wobec zamordowanych ?
głównie idzie mi o mojego pradziadka: Jana Nowaka, podejrzewam, że za dezercję z armii pruskiej, może za udział w Powstaniu Wielkopolskim, no nie wiem... mimo terroru, Niemcy stosowali paragrafy...

pozdrawiam serdecznie,
Sebastian Janiszewski
sebastian_janiszewski@outlook.com
ODPOWIEDZ