Strona cmentarze-poznania.pl

[Łukasz Bielecki]

"Unger" i anegdota:

Przypis 15, strona 92:
https://www.joomag.com/magazine/przegl% ... 70?page=92

Pozdrawiam,
Grzegorz.

Dzięki, to się wyjaśniło. Czyli (Henryku!), mamy już zlokalizowany drugi cmentarz grecki. Zadekował się jako węgierski.

[Henryk Krzyżan]

Łukaszu, z uwagą śledzę ten wątek, ale ponieważ nie mam nic mądrego do napisania w tej sprawie, więc milczę Do tej pory sprawa cmentarzy greckich w Poznaniu było traktowana dosyć ogólnikowo we wszystkich opracowaniach, ale może wspólnymi siłami uda nam się coś konkretnego ustalić. Wiem, że Grecy byli nazywani Węgrzynami, więc równie dobrze ich cmentarz mógł być tak nazywany.

[pawtak]

To jeszcze dodam, że z racji zamieszkania w bliskim sąsiedztwie, interesowałem się cmentarzem na os. Sobieskiego (a więc ewangelickim położonym obok dawnej wsi Piątkowo). Mieścił się on między obecnymi blokami 20, 21 i 23 na tym osiedlu, jest to obszar o z grubsza kwadratowym kształcie, bez jasno wytyczonych granic, nadal rosną na nim stare robinie:
http://mapa.targeo.pl/,17,16.9096066,52 ... 67399cd366

Informacja, że mieścił się przy alejce lipowej jest nieścisła i nie zgadza się nawet z dawnymi mapami topograficznymi Piątkowa, gdzie widać, iż cmentarz położony jest o 100-150 metrów na północ od alejki (która istnieje do dziś, a niegdyś była wiejską drogą prowadzącą ze wsi Piątkowo do folwarku Piątkowo i dalej do wsi Morasko).

I właśnie w lokalizacji, którą podajesz jest oznaczony na mapie, która również dostępna jest na stronie - http://cmentarze-poznania.pl/mapa/

[pawtak]

Opracowanie o poznańskich nekropoliach jako lokalizację cmentarza "greckokatolickiego" na mapie wskazuje lokalizację chyba zbyt oddaloną od lokalizacji zbadanych ostatnio w tym wątku.
Mapa Plan von Posen und Gegend. Nach einer Aufnahme des Jahres 1820 - niestety nie mam tej mapy w jakości pozwalającej na analizę. Zastanawiam się natomiast, czy ten cmentarz z opracowania, oznaczony jako "unger kirchhof" nie przynależał do szubienicy (dosłowne tłumaczenie to przecież "cmentarz nieoczyszczonych", a ciała powieszonych nie mogły być złożone w ziemi poświęconej).

Ten cmentarz na mapie z 1820 roku (też jest dostępna w serwisie o Łazarzu) to może być ten poszukiwany grecki. "Unger-Kirchhof" to nie jest wcale cmentarz "nieczystych" - Unger to będzie najpewniej odniesienie do Węgrów, trochę to dziwne, ale może tak tych Greków przezwano, skoro z Węgier przybyli?

Jeśli się nałoży tę mapę na dzisiejszą, to cmentarz wypada mniej więcej w rejonie skrzyżowania ulic Przemysłowej i Wujka, byłby to ten narożnik:
https://www.google.pl/maps/@52.399638,1 ... .4h,76.53t
Czyli na terenach dawnego dworca autobusowego...

Pytanie tylko, dlaczego ten cmentarz zlikwidowano w kontekście prac fortyfikacyjnych, wydaje się że było to jednak dość daleko od umocnień. Ale może jakiś inny czynnik grał rolę, np. budowa dróg dojazdowych.

Jeszcze uwaga - szubienica mieściła się całkiem gdzie indziej, przy narożniku Dolnej Wildy i Krzyżowej.

Zbyt dużo naszych przypuszczeń, równie dobrze mogli postawić na terenie cmentarza barak Kierownika Budowy i stąd zajęcie terenu pod budowę, która była chyba bliżej św. Marcina. W każdym razie zmierzamy wspólnymi siłami ku końcowi, przynajmniej określenia lokalizacji pochówku "Greków" jakkolwiek by ich nie nazywać.

Myślę, że ten wątek przyniesie jeszcze wiele ciekawostek.

[Henryk Krzyżan]

To nie byli "Grecy" tylko Grecy, wiem to od mojej babci, która znała moją praprababkę Barbarę z d. Żupańską, bo mieszkały razem. Moja babcia urodziła się w 1885 roku, Barbara zmarła w 1903, więc trochę czasu razem spędziły. Potwierdzają to też dokumenty. Żałuję, że jako nastolatek nie drążyłem tematu, ale dla babci musiało to być "wstydliwe", bo jej mąż był też wnukiem Barbary.

[pawtak]

To nie byli "Grecy" tylko Grecy, wiem to od mojej babci, która znała moją praprababkę Barbarę z d. Żupańską, bo mieszkały razem. Moja babcia urodziła się w 1885 roku, Barbara zmarła w 1903, więc trochę czasu razem spędziły. Potwierdzają to też dokumenty. Żałuję, że jako nastolatek nie drążyłem tematu, ale dla babci musiało to być "wstydliwe", bo jej mąż był też wnukiem Barbary.

Tak, to byli Grecy. Ale też grekokatolicy, prawosławni Grecy, schizmatycy, dyzunici, czy też jak wynika z tego wątku Węgrzy. Stąd ten cudzysłów. Ironii nie paniał?

[Paweł Wietrzykowski]

I właśnie w lokalizacji, którą podajesz jest oznaczony na mapie, która również dostępna jest na stronie - http://cmentarze-poznania.pl/mapa/

Pawle, studiuję tę mapę i nie widzę na niej cmentarza przy ul. Bukowskiej, na wysokości wjazdu na teren MPT. Pozostało z niego do dnia dzisiejszego kilka drzew: Bukowska 288

To jeszcze dodam, że z racji zamieszkania w bliskim sąsiedztwie, interesowałem się cmentarzem na os. Sobieskiego (a więc ewangelickim położonym obok dawnej wsi Piątkowo). Mieścił się on między obecnymi blokami 20, 21 i 23 na tym osiedlu

czy to jest ten cmentarz ??

[Paweł Skrzypalik]

studiuję tę mapę i nie widzę na niej cmentarza przy ul. Bukowskiej

Projekt cmentarny pawtaka, któremu kibicuję, istnieje dopiero od kilku chwil; nie oznaczono na nim wszystkich cmentarzy (jeszcze!). Miał dotyczyć miasta, a już zrobił się... powiatowy
Pawły otwarte są na wszelkie sugestie, zwłaszcza innych Pawłów...

czy to jest ten cmentarz

link padł

[Paweł Wietrzykowski]

link padł

Już powstał Co do Projektu Pawła: właśnie żeby się trochę 'dołożyć' zasugerowałem ten cmentarz. I też bardzo mu kibicuję, na tyle na ile potrafię. To był cmentarz parafii św. Marii Magdaleny sąsiadujący z cmentarzem parafii św.Marcina:

[Łukasz Bielecki]

To jeszcze dodam, że z racji zamieszkania w bliskim sąsiedztwie, interesowałem się cmentarzem na os. Sobieskiego (a więc ewangelickim położonym obok dawnej wsi Piątkowo). Mieścił się on między obecnymi blokami 20, 21 i 23 na tym osiedlu

czy to jest ten cmentarz ??

Nie, na tej mapce widzimy cmentarz parafii katolickiej św. Stanisława Kostki, położony na obrzeżu os. Bolesława Chrobrego - ten cmentarz nadal istnieje.

[pawtak]

link padł

Już powstał Co do Projektu Pawła: właśnie żeby się trochę 'dołożyć' zasugerowałem ten cmentarz. I też bardzo mu kibicuję, na tyle na ile potrafię. To był cmentarz parafii św. Marii Magdaleny sąsiadujący z cmentarzem parafii św.Marcina:

Dziękuję oczywiście za wszelkie uwagi i "dokładki". W tej chwili kończę Leśną, zaraz pojawią się też cmentarze choleryczne. Inne lokalizacje cmentarzy dodawane będą na bieżąco (na tą chwile po macoszemu traktuję obecnie użytkowane cmentarze, podając jedynie ich lokalizację na mapie). Wrzuciłem też tablice z Rogalinka, Osiecznej i Bnina, czeka duża tablica kórnicka. Jest co robić.

[pawtak]

zaraz pojawią się też cmentarze choleryczne.

Proszę bardzo. http://cmentarze-poznania.pl/cmentarze-choleryczne/ Na mapie 3 lokalizacje z nowym markerem Antoninek, Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan oraz Krzyżowniki. Dodam też wkrótce Uzarzewo - cmentarz przy Kościele ś. Katarzyny.

[Paweł Wietrzykowski]

Pawle, czy cmentarz położony na stoku wzgórza w obecnym parku Drwęckich pomiędzy Niedziałkowskiego, Dolną Wildą i Królowej Jadwigi też był cmentarzem cholerycznym ?

[Paweł Skrzypalik]

czy cmentarz położony na stoku wzgórza w obecnym parku Drwęckich pomiędzy Niedziałkowskiego, Dolną Wildą i Królowej Jadwigi też był cmentarzem cholerycznym

To ja odpowiem; to był cmentarz ewangelicki par. św. Pawła. Masz jakiś trop, który by świadczył, że chowano tam ofiary cholery? W literaturze jest mowa o cholerynkach na św. Marcine i w ogrodzie Mycielskich, ale dokładnej lokalizacji nie udało się ustalić, nie oznaczano ich na mapach...

[Paweł Wietrzykowski]

Pawle, jeżeli chodzi o trop to mam tylko wiedzę z czasów liceum, kiedy moją nauczycielką historii była pani Henczel - osoba niesamowitej energii i miłości do Poznania. Często zamiast lekcji - zwłaszcza kiedy to były pierwsze lub ostatnie zajęcia tego dnia - zabierała nas na wycieczki po mieście, pokazując różne ciekawe miejsca. Z jednej takiej lekcji zapamiętałem właśnie ten cmentarz oraz budynek u zbiegi Niegolewskich i Górnej Wildy:



opisywany przez Nią jako szpital choleryczny, znajdujący się poza granicami miasta.

[Paweł Skrzypalik]

opisywany przez Nią jako szpital choleryczny

Precyzując - to jest pozostałość po leprozorium (czyli szpitalu dla chorych na trąd), którego najwcześniejsza historia związana jest z działalnością lazarytów, szpitalników św. Łazarza. Historia przed-choleryczna, jednakowoż równie, by tak rzec, zaraźliwa Cmentarz w obecnym Parku Drwęskich był młodszy o jakieś... 500 lat.

[Paweł Wietrzykowski]

I widzisz Pawle: edukacja znowu wyprowadziła mnie na manowce. Dziękuję za sprostowanie

[pawtak]

czy cmentarz położony na stoku wzgórza w obecnym parku Drwęckich pomiędzy Niedziałkowskiego, Dolną Wildą i Królowej Jadwigi też był cmentarzem cholerycznym

To ja odpowiem; to był cmentarz ewangelicki par. św. Pawła. Masz jakiś trop, który by świadczył, że chowano tam ofiary cholery? W literaturze jest mowa o cholerynkach na św. Marcine i w ogrodzie Mycielskich, ale dokładnej lokalizacji nie udało się ustalić, nie oznaczano ich na mapach...

Z ciekawostek dodam jeszcze baraki choleryczne, znam co najmniej 3 lokalizacje (Głogowska oraz 2 sztuki na Głównej). Wydaje się, że w momencie kiedy zaczęto identyfikować źródło zarazy przestano izolować chorych w ich domostwach i zaczęto przenosić do baraków cholerycznych, czy skutkowało to również inną lokalizacją pochówków - na tą chwile nie wiem. Tak jak wspominał Paweł Skrzypalik - znane są opisy lokalizacji cmentarza cholerycznego w pobliżu szpitala w ogrodzie Mycielskich, czyli w późniejszej lokalizacji cmentarzy Św. Krzyża/Św. Piotra - niestety brak wiarygodnych źródeł.



Plan pochodzi ze strony http://www.lazarz.pl/?id=2&nr=11222

I 2 kolejne:

Z DZIEJÓW KOŚCIOŁA I PARAFII PW. NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY
KRZYSZTOF JODŁOWSKI

KMP 2002/2

W 1906 roku w Głównej, wówczas jeszcze przemysłowej osadzie liczącej ponad 5 tys. mieszkańców, wybuchła epidemia szkarlatyny. Ponieważ we wsi brakowało lekarzy, nie było szpitala czy innego ośrodka opieki nad chorymi, sołtys Jan Witkowski zwrócił się o pomoc do Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo w Chełmnie. W pierwszych dniach lipca 1906 roku do Głównej przyjechały dwie siostry, Franciszka Zaremba i Anna Drzewiecka, i zamieszkały w trzypiętrowym Domu Gminnym z podwórzem, ogrodem oraz budynkiem gospodarczym mieszczącym pralnię przy ul. Granicznej 4 (dziś ul. Mariacka 24). Na terenie posesji znajdował się również barak choleryczny, w którym izolowano chorych (drugi gminny barak dla "zaraźliwie chorych" stał przy Górnym Młynie przy dzisiejszej ul. Nadolnik 8 ) Siostry pracowały w wyjątkowo trudnych warunkach, ponieważ w budynkach brakowało urządzeń sanitarnych, wody i światła. Po zwalczeniu epidemii przełożeni chcieli odwołać siostry do Chełmna, jednak na prośbę lekarza gminnego (ewangelika) siostra wizytatorka Giersberg zgodziła się, by siostry pozostały w Głównej i zajęły się ludźmi starszymi pozostającymi bez środków do życia. Podlegały proboszczowi parafii św. Jana Jerozolimskiego za Murami, który rozpoczął zbieranie funduszy i starania o zezwolenie na budowę domu dla sióstr.

[Łukasz Bielecki]

opisywany przez Nią jako szpital choleryczny

Precyzując - to jest pozostałość po leprozorium (czyli szpitalu dla chorych na trąd), którego najwcześniejsza historia związana jest z działalnością lazarytów, szpitalników św. Łazarza. Historia przed-choleryczna, jednakowoż równie, by tak rzec, zaraźliwa Cmentarz w obecnym Parku Drwęskich był młodszy o jakieś... 500 lat.

Z tym że po czasach trądu, był to po prostu typowy szpital-przytułek dla rozmaitych chorych. Obecny budynek jest zresztą dużo młodszy, z roku 1757 (info z rejestru zabytków) czyli trądu juz oglądać nie mógł. A i tak jest to najstarszy budynek na obszarze dawnej Wildy i Łazarza.

[gerrard]

Jako mieszkańca Baranowa bardzo mnie intrygowało na mapie Poznania na wylocie lotniska Ławica oznaczenie cmentarza. Cmentarz to może zbyt wielkie określenie bo były to zapewne pojedyncze groby. Jeśli ktoś z Was coś wie na ten temat, byłbym wdzięczny za jakiekolwiek informacje.
http://www.fotosik.pl/zdjecie/f572cece7467c48e

[pawtak]

Jako mieszkańca Baranowa bardzo mnie intrygowało na mapie Poznania na wylocie lotniska Ławica oznaczenie cmentarza. Cmentarz to może zbyt wielkie określenie bo były to zapewne pojedyncze groby. Jeśli ktoś z Was coś wie na ten temat, byłbym wdzięczny za jakiekolwiek informacje.
http://www.fotosik.pl/zdjecie/f572cece7467c48e

Cmentarz ewangelicki. http://krzyzownikismochowice.blogspot.c ... hrowa.html

[gerrard]

Bardzo Ci dziękuję Pawle

[Gregorius]

Tajemnica pustych grobów na poznańskiej Cytadeli - Cholera w Poznaniu, 1915 rok:
http://www.polskatimes.pl/artykul/63986 ... ,id,t.html

Pozdrawiam,
Grzegorz.

[Gregorius]

Cmentarz ewangelicki św. Krzyża na Szelągu obejmował teren obecnych ulic: Naramowickiej, Słowiańskiej, Al. Pod Lipami i sięgał prawie w przedłużeniu ul. Zagrodniczej. Obecne bloki Osiedla Pod Lipami: 1,2,3 oraz połowa bloku nr 5 to dawny teren cmentarza. Przez krótki czas mieszkałem na tym osiedlu (wtedy Wielkiego Października), pamiętam rozmowę z robotnikami brygady remontowej, którzy mówili o pozostałościach starego cmentarza przy bloku nr 3.



Pozdrawiam,
Grzegorz.

[Gregorius]

To jeszcze dodam, że z racji zamieszkania w bliskim sąsiedztwie, interesowałem się cmentarzem na os. Sobieskiego (a więc ewangelickim położonym obok dawnej wsi Piątkowo). Mieścił się on między obecnymi blokami 20, 21 i 23 na tym osiedlu, jest to obszar o z grubsza kwadratowym kształcie, bez jasno wytyczonych granic, nadal rosną na nim stare robinie:
http://mapa.targeo.pl/,17,16.9096066,52 ... 67399cd366

Informacja, że mieścił się przy alejce lipowej jest nieścisła i nie zgadza się nawet z dawnymi mapami topograficznymi Piątkowa, gdzie widać, iż cmentarz położony jest o 100-150 metrów na północ od alejki (która istnieje do dziś, a niegdyś była wiejską drogą prowadzącą ze wsi Piątkowo do folwarku Piątkowo i dalej do wsi Morasko).

Mapka do tej lokalizacji:



Pozdrawiam,
Grzegorz.

[Paweł Skrzypalik]

Przez krótki czas mieszkałem na tym osiedlu (wtedy Wielkiego Października), pamiętam rozmowę z robotnikami brygady remontowej, którzy mówili o pozostałościach starego cmentarza przy bloku nr 3

Grzegorzu, to może byliśmy sąsiadami Opowieści robotników i mieszkańców znam, potwierdzam; mówiło się, że masę kości odkryto lejąc fundamenty pod bloki.
A przy okazji: http://cmentarze-poznania.pl/cmentarz-e ... i-szelagu/

[Łukasz Bielecki]

A przy okazji: http://cmentarze-poznania.pl/cmentarz-e ... i-szelagu/

To zdanie jest nieco mylące:

"Wspólnota (parafia św. Krzyża) systematycznie rozrastała się poza śródmieście. W latach 90. XIX w. gmina swoim zasięgiem obejmowała również tereny podmiejskie: Czerwonak, Głuszyna, Kiekrz, Kliny, Koziegłowy, Krzesiny, Radojewo, Suchy Las, Skórzewo i Złotkowo (w sumie 48 podpoznańskich miejscowości w 1895 r.)."


W istocie cały ten wianuszek podpoznańskich miejscowości należał do parafii św. Krzyża od początku XIX wieku - choć ewangelików nie było w tych wsiach dużo, z małymi wyjątkami. Rodziny, które badałem, z Czerwonczyna czy Krzyżownik, od lat 1820'tych rejestrowane są w tej parafii. Zdanie powyższe sugeruje, że tereny podpoznańskie w składzie parafii znalazły się jakoś później, może dopiero w latach 1890'tych.

[Paweł Skrzypalik]

To zdanie jest nieco mylące

W istocie cały ten wianuszek podpoznańskich miejscowości należał do parafii św. Krzyża od początku XIX wieku - choć ewangelików nie było w tych wsiach dużo, z małymi wyjątkami. Rodziny, które badałem, z Czerwonczyna czy Krzyżownik, od lat 1820'tych rejestrowane są w tej parafii. Zdanie powyższe sugeruje, że tereny podpoznańskie w składzie parafii znalazły się jakoś później, może dopiero w latach 1890'tych.

Jako autor tekstu, powiem tak...
Akapit wcześniej podałem informację: "Widomym skutkiem wzmożonego ruchu migracyjnego ludności niemieckiej do Poznania na przełomie XVIII i XIX w. był wzrost liczby ewangelików w mieście". Czytając cały tekst, myślę, że taka informacja - jako kompendium - jest wystarczająca. Każdy, kto chce zgłębić temat, może - jak Ty, Łukaszu - zbadać go na własną rękę. A ponieważ ja nie aspiruję do tytułu omnibusa i polihistora - podaję we wpisie bibliografię, od której można zacząć.
Każdy wpis na cmentarze-poznania.pl jest póki co "wersją beta". Dzięki za uwagi, wykorzystam przy następnych opracowaniach, m.in. dot. cmentarzy ewangelickich "dookoła" miasta.

[Łukasz Bielecki]

Jak uważasz, choć nic chyba by się nie stało, jakby mylącą informację po prostu poprawić

[Paweł Skrzypalik]

nic chyba by się nie stało, jakby mylącą informację po prostu poprawić

No, cóż, myślę, że to kwestia Twojej interpretacji tego ogólnikowego wpisu (który zasadniczo dotyczy cmentarza świętokrzyskiego, a nie ewangelików w ogóle). Ale oczywiście, jak już pisałem, będę mieć na uwadze Twoje badania nad Czerwonczynem i Krzyżownikami, a nawet zrobię stosowny przypis, aby było jasne, czyj to wkład badawczy w omawianą kwestię

[Gregorius]

Lokalizacja dawnego cmentarza ewangelickiego w Suchym Lesie.
Obecnie teren kościoła i domu parafialnego Parafii Rzymskokatolickiej pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Bogusławskiego.



Pozdrawiam,
Grzegorz.

[pawtak]

Mapka do tej lokalizacji:
Pozdrawiam,
Grzegorz.

Taka właśnie lokalizacja zaznaczona jest na naszej mapie.

[Łukasz Bielecki]

Jestem świadomy niedociągnięć, stronę trzeba dopracować stylistycznie i technicznie.

Opieram się na powyższym zdaniu z postu otwierającego ten wątek. Dlatego pisałem w sprawie nieco mylącego zdania (był to eufemizm, w istocie jest tam zawarty pewien fałsz).

Nie wiem kto to zdanie o gminie św. Krzyża napisał, czy Ty Pawle, czy jest przepisane z jakiejś książki, ale w obu przypadkach można je poprawić tak, aby nie myliło. Gmina św. Krzyża rozrastała się liczbowo, ale nie terytorialnie. Jeśli jednak (wbrew wydźwiękowi zdania cytowanego na początku) nie masz na to ochoty, to ja nie będę się upierał. Jeżeli jednak chcecie udoskonalać teksty publikowane na stronie, to trzeba je modyfikować a nie obudowywać przypisami.

nic chyba by się nie stało, jakby mylącą informację po prostu poprawić

No, cóż, myślę, że to kwestia Twojej interpretacji tego ogólnikowego wpisu (który zasadniczo dotyczy cmentarza świętokrzyskiego, a nie ewangelików w ogóle). Ale oczywiście, jak już pisałem, będę mieć na uwadze Twoje badania nad Czerwonczynem i Krzyżownikami, a nawet zrobię stosowny przypis, aby było jasne, czyj to wkład badawczy w omawianą kwestię

[pawtak]

Lokalizacja dawnego cmentarza ewangelickiego w Suchym Lesie.
Obecnie teren kościoła i domu parafialnego Parafii Rzymskokatolickiej pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Bogusławskiego.

Pozdrawiam,
Grzegorz.

Dziekuję.

[Paweł Skrzypalik]

pisałem w sprawie nieco mylącego zdania (był to eufemizm, w istocie jest tam zawarty pewien fałsz)

Nie wiem kto to zdanie o gminie św. Krzyża napisał, czy Ty Pawle, czy jest przepisane z jakiejś książki, ale w obu przypadkach można je poprawić tak, aby nie myliło. Gmina św. Krzyża rozrastała się liczbowo, ale nie terytorialnie. Jeśli jednak (wbrew wydźwiękowi zdania cytowanego na początku) nie masz na to ochoty, to ja nie będę się upierał. Jeżeli jednak chcecie udoskonalać teksty publikowane na stronie, to trzeba je modyfikować a nie obudowywać przypisami.

Łukaszu, jeżeli wyłamuję się z przyjętego na forum konwenansu, który nie trudno dojrzeć, a który zakłada Twoją nieomylność i zasadę "Roma (=Łukasz Bielecki) locuta, causa finita", to tylko dlatego, iż staram się pracować w oparciu o źródła - dostępne, naukowe i recenzowane, a takimi są (w większości) te, podane w wykorzystanej literaturze. Nadto, nazywanie informacji "pewnym fałszem" sugeruje celowość w jego zamieszczeniu, nie mówiąc już o wyjątkowo brzydkim sugerowaniu, że coś zostało "przepisane".
Polemizować zaś w tej sytuacji należy m. in. z Grażyną Liczbińską oraz recenzentami naukowymi jej książki, która przytaczając Gemeindelexikon z 1898 r. zauważa rozrost zarówno terytorialny, jak i liczby parafian św. Krzyża od poł. XIX w. do jego końca (za Evangelisches Konsystorium z lat 1853-1868; 1886).
Ty, Łukaszu, domagasz się - stosując eufemizmy, jak piszesz, zanegowania konkretnych ustaleń na rzecz Twoich badań...
Podziwiam Twoje detaliczne zaangażowanie, jestem pełen uznania dla Twoich działań w środowisku, jeszcze raz dziękuję za sugestie i , jak już pisałem, wezmę je pod rozwagę.
Natomiast Twój autorytatywny styl przekazywania "sugestii" jest dla mnie nie do zaakceptowania w formie jak wyżej.

[Gregorius]

Aby zmiękczyć dyskusje i spory:



Cmentarz na terenie Portu Lotniczego Ławica.
W prawym górnym narożniku mapy napis "Stein -Gruben" - kamieniołomy?

Pozdrawiam,
Grzegorz.

[pawtak]

Aby zmiękczyć dyskusje i spory:
Cmentarz na terenie Portu Lotniczego Ławica.
W prawym górnym narożniku mapy napis "Stein -Gruben" - kamieniołomy?

Pozdrawiam,
Grzegorz.

Co to za mapa?

[Gregorius]

Topographische Karte (Messtischblatt) cz. wschodnia (Ostdeutschland)
http://www.amzpbig.com/maps/3566_Sady_1936.jpg

Na mapach Messtischblattz z 1898 roku tego cmentarza jeszcze nie ma.

Pozdrawiam,
Grzegorz.

[pawtak]

Jestem świadomy niedociągnięć, stronę trzeba dopracować stylistycznie i technicznie.

Opieram się na powyższym zdaniu z postu otwierającego ten wątek. Dlatego pisałem w sprawie nieco mylącego zdania (był to eufemizm, w istocie jest tam zawarty pewien fałsz).

Nie wiem kto to zdanie o gminie św. Krzyża napisał, czy Ty Pawle, czy jest przepisane z jakiejś książki, ale w obu przypadkach można je poprawić tak, aby nie myliło. Gmina św. Krzyża rozrastała się liczbowo, ale nie terytorialnie. Jeśli jednak (wbrew wydźwiękowi zdania cytowanego na początku) nie masz na to ochoty, to ja nie będę się upierał. Jeżeli jednak chcecie udoskonalać teksty publikowane na stronie, to trzeba je modyfikować a nie obudowywać przypisami.

nic chyba by się nie stało, jakby mylącą informację po prostu poprawić

No, cóż, myślę, że to kwestia Twojej interpretacji tego ogólnikowego wpisu (który zasadniczo dotyczy cmentarza świętokrzyskiego, a nie ewangelików w ogóle). Ale oczywiście, jak już pisałem, będę mieć na uwadze Twoje badania nad Czerwonczynem i Krzyżownikami, a nawet zrobię stosowny przypis, aby było jasne, czyj to wkład badawczy w omawianą kwestię

W świetle naszych źródeł konstrukcja opisu jest poprawna moim zdaniem. Bardzo cieszą mnie wszelkie słowa uznania, które otrzymujemy tu na forum oraz te które dostaję na PW w ramach prywatnych konwersacji. Utrwala mnie to w przekonaniu, że projekt ten był potrzebny. Ja postanowiłem zrealizować go w takiej formule, być może za jakiś czas zmienimy chociażby prezentację lokalizacji na mapie. "Projekt" cały czas jest rozwijany, staramy się pracować w oparciu o źródła. Opisy oraz lokalizacje cmentarzy to takie wersje "beta przedprodukcyjne" - w dużej mierze doskonałe, ale nie pozbawione wad. Projekt będzie "żył" cały czas w takim sensie, że informacje już zamieszczone będą uzupełniane o nowe źródła, dane, multimedia, etc. Zamieszczę też taką informację na stronie głównej. Bardzo chętnie skorzystam też z Waszych, forumowicze, doświadczeń i podpowiedzi. Obok cmentarzy-poznania powstanie blog z ciekawostkami - trochę na zasadzie podtrzymania legend miejskich, trochę rozwijających informacje na stronie.
Zatem Łukaszu jak Twoim zdaniem należałoby przeredagować ten akapit? Pisał już o tym Paweł, dodam też i ja - w świetle naszych źródeł jest ok i dla mnie jest zrozumiale i czytelnie. Paweł jest autorem większości treści na stronie, ja oczywiście weryfikuję w miarę możliwości to co zamieszczam.

[pawtak]

Topographische Karte (Messtischblatt) cz. wschodnia (Ostdeutschland)
http://www.amzpbig.com/maps/3566_Sady_1936.jpg Na mapach Messtischblattz z 1898 roku tego cmentarza jeszcze nie ma.
Pozdrawiam,
Grzegorz.

Moim zdaniem to ewangelicki na Wichrowej. Interesujące jest też, że nie jest zaznaczona "cholera" w Krzyżownikach.

[kadi13]

ZNALAZLAM TAKI LINK

http://poznan.wyborcza.pl/poznan/56,360 ... j,,14.html

cmentarz ewangelicki przy ul.saperskiej

[pawtak]

ZNALAZLAM TAKI LINK http://poznan.wyborcza.pl/poznan/56,360 ... j,,14.html
cmentarz ewangelicki przy ul.saperskiej

Dzięki za czujność. Dokładnie to cmentarz ewangelicki przy dawniejszej Flottwellstrasse/Ackerstrasse, dzisiaj rejon Rolna/Traugutta/Mielęckiego i z tego co mi wiadomo to cmentarz "przynależał" do Kościoła Św. Mateusza (dzisiaj parafia katolicka Królowej Maryi na Wildzie).

[pawtak]

Przenoszę tutaj info z innego posta.

Aktualne zdjęcia:





Miejsce znajduje się w pobliżu skrzyżowania drogi łagiewnickiej (biegnącej przez poligon) z ul. Leśną (w okolicach szlabanu i tablic informacyjnych przy wjeździe na poligon od strony Biedruska).



Nie wiadomo, czy to pozostałości cmentarza, pojedyńcza mogiła, czy jedynie miejsce pamięci.Wiemy, że:

W Biedrusku przebywała grupa więźniów radzieckich z 1920 roku w liczbie conajmniej batalionu (ok.300 osób), w 1920 przybyła do Biedruska conajmniej jedna grupa przesiedleńców z Bobrujska (ok. 600 osób).

Obóz w Strzałkowie, z którego prawdopodobnie przybyli więźniowie zlikwidowano w 1924, nie wiadomo jak długo przebywali oni w Biedrusku, wiemy jednak, że w 1921 odnotowano w gazecie ucieczkę 2 więźniów z obozu w Biedrusku.

Część przebywających w Biedrusku zdecydowała się pozostać w Polsce, przyjmując nasze obywatelstwo i osiedlając się po IWŚ w poniemieckich domach w okolicach Murowanej Gośliny. W 1945 AC po wkroczeniu na te tereny dokonała aresztowań i całe rodziny wywożono w do ZSRR (badania prof. Karwata)

Cmentarz prawosławny na stokach Cytadeli powstał około 1920 r., prawdopodobnie w okolicach 1925 wraz z założeniem parafii prawosławnej pw. św. Mikołaja. W roku 1921 parafian było 126. Parafia św. Mikołaja była dla prawosławnych żołnierzy m.in. z Biedruska kościołem garnizonowym. W latach 1925 - do połowy wojny, zmarłych prawosławnych chowano na Cytadeli, dla wcześniejszych pochówków brak danych (za Olszewskim).

Na tą chwilę udało mi się ustalić następujące fakty:

Powiatowy Konserwator Zabytków posiada kartę cmentarza,
Proboszcz Morasko - brak danych w parafii - wybieram się do AAP.
Proboszcz Suchy Las - brak danych w parafii, parafią właściwą do poszukiwań jest Morasko.
Parafia Św. Mikołaja - księgi prowadzone od 1925,
Na cmentarzu garnizonowym w Biedrusku także znajduje się mogiła prawosławna.

Wojsko - wiadomo, czarna dziura, póki co próbowałem ustalić coś telefonicznie. Mam jedynie potwierdzenie, że krzyż istniał od dawna, wcześniej był drewniany. Znalazłem też info, że w 2015 krzyż został wymieniony na metalowy. Jak widać mogiła zadbana, najbliższa okolica uprzątnięta - choć trzeba przedzierać się przez krzaki. Przy mogile dwa znicze. Jedyne informacje w internecie jakie udało mi się wyszukać to poszukiwania historii miejsca na e-biedrusko.

Poszukuję jakiegokolwiek punktu zaczepienia. Być może ktoś z Państwa w swoich poszukiwaniach natrafił na ślady metrykalne. Będę wdzięczny za pomoc.

[pawtak]

Przenoszę tutaj info z innego posta.
Miejsce znajduje się w pobliżu skrzyżowania drogi łagiewnickiej (biegnącej przez poligon) z ul. Leśną (w okolicach szlabanu i tablic informacyjnych przy wjeździe na poligon od strony Biedruska).
Nie wiadomo, czy to pozostałości cmentarza, pojedyńcza mogiła, czy jedynie miejsce pamięci.Wiemy, że:

Wojsko - wiadomo, czarna dziura, póki co próbowałem ustalić coś telefonicznie. Mam jedynie potwierdzenie, że krzyż istniał od dawna, wcześniej był drewniany. Znalazłem też info, że w 2015 krzyż został wymieniony na metalowy. Jak widać mogiła zadbana, najbliższa okolica uprzątnięta - choć trzeba przedzierać się przez krzaki. Przy mogile dwa znicze. Jedyne informacje w internecie jakie udało mi się wyszukać to poszukiwania historii miejsca na e-biedrusko.

O cmentarzu (czy też cmentarzyku) w Biedrusku wspomina prof. Olszewski w książce "Jeńcy internowani zmarli w obozie Strzałkowo w latach 1915-1921" str. 11

[Paweł Wietrzykowski]

Miasto przejmuje pełną administrację nad poznańskimi cmentarzami Bardzo jestem ciekaw jaki to będzie miało wpływ na ich funkcjonowanie....

Będziemy bezpośrednio prowadzili księgi cmentarne i cała logistyka cmentarzy będzie w miejskiej jednostce – w Usługach Komunalnych. Natomiast rozważamy zlecenie na zewnątrz wykonania pewnych funkcji, a więc na przykład uzupełniania pewnych danych, prowadzeniu biur cmentarnych przez podmioty trzecie.

[pawtak]

Na tą chwilę na mapie oznaczone mamy cmentarze:

1. Cmentarz ewangelicki / Obodrzycka Poznań
2. Cmentarz ewangelicki w Promnicach / Promnice
3. Cmentarz Parafii Wojskowej św. Wawrzyńca / Biedrusko
4. Cmentarz żydowski na terenie MTP / Poznań
5. Cmentarz żydowski na Muszej Górze / Poznań
6. Cmentarz ewangelicki Naramowicka/Dziurawcowa / Poznań
7. Cmentarz ewangelicki Nadwarciańska / Poznań
8. Cmentarz ewangelicki Chojnica / Biedrusko

10. Cmentarz ewangelicki w Suchym Lesie
11. Cmentarz choleryczny na Wzgórzu Św. Wojciecha / Cmentarz Zasłużonych Wilkopolan
12. Cmentarz choleryczny w Antoninku / Poznań, Anotninek
13. Cmentarz choleryczny w Krzyżownikach / Poznań - Krzyżowniki
14. Cmentarz ewangelicki Malta / Chartowo, Poznań
15. Cmentarz ewangelicki na ul. Krygowskiego / Poznań
16. Cmentarz ewangelicki w Zaniemyślu / Zaniemyśl, Polska
17. Cmentarz ewangelicki na Zwoli / Zwola
18. Cmentarz ewangelicki w Kamionkach / Poznańska
19. Cmentarz ewangelicki w Borówcu
20. Cmentarz prawosławny w Biedrusku / Biedrusko
21. Cmentarz gminy greckiej w Poznaniu / Stare Miasto, Poznań
22. Cmentarz parafii Św. Ducha - Antoninek / ul. Leśna, Poznań
23. Cmentarz ewangelicki Junikowo / ul. Jawornicka/Bełchatowska, Poznań
24. Cmentarz garnizonowy w Bierdusku / Biedrusko
25. Cmentarz ewangelicki na Łysej Górze / Stare Miasto, Poznań
26. Cmentarz ewangelicki Św. Krzyża na Półwiejskiej / ul. Półwiejska, Poznań
27. Cmentarz ewangelicki - ul. Poligonowa / ul. Poligonowa, Poznań
28. Cmentarz ewangelicki - ul. Krakowiaków i Górali / Krakowiaków i Górali, Poznań
29. Cmentarz ewangelicki Św. Krzyża / ul. Naramowicka, Poznań
30. Cmentarz ewangelicki - folwark Piątkowo / osiedle Jana III Sobieskiego, Poznań
31. Stary Cmentarz Parafialny - Cerekwica
32. Cmentarz ewangelicki / Wójtostwo
33. Miłostowo - pole "maltańskie" / ul. Warszawska, Poznań
34. Cmentarz przy ul. Głuszyna Poznań
35. Cmentarz wsi Chojnice (poligon Biedrusko) / Poligon Biedrusko
36. Cmentarz parafii Bożego Ciała - ul. Bluszczowa / ul. Bluszczowa, Poznań
37. Cmentarz Garnizonowy - Cytadela / aleja Armii Poznań, Poznań
38. Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan / ul. Księcia Józefa, Poznań
39. Cmentarz Bohaterów Radzieckich - Cytadela / aleja Armii Poznań, Poznań
40. Cmentarz Wojenny Wspólnoty Brytyjskiej - Cytadela / aleja Armii Poznań, Poznań
41. Prawosławny Cmentarz Garnizonowy - Cytadela / aleja Republik, Poznań
42. Cmentarz parafii św. Wojciecha w Poznaniu - Cytadela / aleja Armii Poznań, Poznań
43. Cmentarz Bohaterów Polskich w Poznaniu / aleja Cytadelowców, Poznań
44. Cmentarz parafii p.w. Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej - Krzesiny / ul. Jarosławska, Poznań
45. Cmentarz parafii p.w. Matki Bożej Pocieszenia w Poznaniu przy ul. Borówkowej [Suchy Las] / ul. Borówkowa, Suchy Las
46. Cmentarz parafii p.w. Michała Archanioła i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny / Chojnicka
47. Cmentarz Samotna, Poznań
48. Cmentarz parafialny parafii p.w. Najświętszego Serca Jezusa i Św. Floriana / ul. Nowina
49. Cmentarz parafialny parafii p.w. Imienia Maryi - Smochowice / Braniewska 22, 60-454 Poznań
50. Cmentarz parafii p.w. Św. Andrzeja Apostoła w Spławiu / Gospodarska 24, 61-313 Poznań
51. Cmentarz w Tulcach / Poznańska 27, Tulce
52. Cmentarz Górczyński parafii p.w. Matki Boskiej Bolesnej / Ściegiennego, Poznań
53. Cmentarz Komunalny nr 2 - Junikowo / Grunwaldzka, Poznań
54. Cmentarz Komunalny Miłostowo / Gnieźnieńska, Poznań
55. Cmentarz parafii Matki Bożej Chęstochowskiej - Naramowice / Jasna Rola, Poznań
56. Cmentarz parafii p.w. św. Stanisława Kostki - os. Chrobrego / Łowmiańskiego, Poznań
57. Cmentarz parafialny św. Jana Vianneya / Szczawnicka, Poznań
58. Cmentarz parafialny pw. Św. Marcina BPA / Swarzędz, Polska
59. Cmentarz parafii pw Matki Bożej Wspomożycielki Wienych / Swarzędz

[pawtak]

Przenoszę tutaj info z innego posta.

Miejsce znajduje się w pobliżu skrzyżowania drogi łagiewnickiej (biegnącej przez poligon) z ul. Leśną (w okolicach szlabanu i tablic informacyjnych przy wjeździe na poligon od strony Biedruska).

Nie wiadomo, czy to pozostałości cmentarza, pojedyńcza mogiła, czy jedynie miejsce pamięci.Wiemy, że:

W Biedrusku przebywała grupa więźniów radzieckich z 1920 roku w liczbie conajmniej batalionu (ok.300 osób), w 1920 przybyła do Biedruska conajmniej jedna grupa przesiedleńców z Bobrujska (ok. 600 osób).

Obóz w Strzałkowie, z którego prawdopodobnie przybyli więźniowie zlikwidowano w 1924, nie wiadomo jak długo przebywali oni w Biedrusku, wiemy jednak, że w 1921 odnotowano w gazecie ucieczkę 2 więźniów z obozu w Biedrusku.

Wiadomo, że to pozostałości po cmentarz prawosławnym rosyjskich jeńców wojennych. Tablica przy cmentarzu (około 40 mogił) głosiła: "Tu spoczywają jeńcy bolszewiccy zmarli w latach 1920-1921".

Przebywająca tu grupa więźniów określana była Batalionem Robotniczym nr 1. (JEŃCY SOWIECCY W POLSCE СОВЕТСКИЕ ВОЕННОПЛЕННЫЕ В ПОЛЬШЕ Zbiór komunikatów Sekcji Jeńców i Internowanych Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych) - "Baon rob[otniczy] Nr 1 w Biedrusku. Brak 350 płaszczy, 300 mundur[ów], 300 par spodni, opału i światła." Str 97.

[kapelusz]

Witam serdecznie

Pragnę bardzo mocno podziękować twórcy za stronę o poznańskich cmentarzach - od dawna szukałem podobnego kompendium i wreszcie jest, tak więc trzymam kciuki za dalszy rozwój projektu.

Jak mógłbym coś zasugerować to:
1. Brakuje małego cmentarzyka chyba ewangelickiego w dzielnicy Psarskie koło kiekrza leżącego między ulicą Chojnicką a torami kolejowymi tak jakby na tyłach domów. Można do niego dotrzeć jadąc strasznie dziurawą uliczką wzdłuż torów i wypatrywać kłębowiska krzaków wyżej poziomu drogi a następnie przedrzeć się przez nie do nagrobków (najlepiej jesienią gdy nie ma liści). Byłem tam jakieś 5 lat temu i porobiłem zdjęcia - jak znajdę to podeślę
2. Czy można przy zamkniętych i nie istniejących cmentarzach dopisać lata funkcjonowania w nagłówku?
3. Czy istnieją listy pochowanych gdzieś w archiwach które można było by dołączyć do danego cmentarza choćby w formie zdjęć - wiem że bardzo starymi listami pochówków (wraz z zaznaczeniem kwatery) dysponuje cmentarz Górczyński i jest on w biurze cmentarnym ale administrator nie daje ich do wglądu bo są w złym stanie i z każdym rokiem coraz bardziej sie rozkładają - gdyby dogadać sie z parafią i chociaż je sfotografować to uchroniło by je przed zniszczeniem a i genealogom by się przydało

Pozdrawiam

Staszek

[pawtak]

Pragnę bardzo mocno podziękować twórcy za stronę o poznańskich cmentarzach - od dawna szukałem podobnego kompendium i wreszcie jest, tak więc trzymam kciuki za dalszy rozwój projektu.

Dziękuję.

1. Brakuje małego cmentarzyka chyba ewangelickiego w dzielnicy Psarskie koło kiekrza leżącego między ulicą Chojnicką a torami kolejowymi tak jakby na tyłach domów. 2. Czy można przy zamkniętych i nie istniejących cmentarzach dopisać lata funkcjonowania w nagłówku?

Czy chodzi o poniższą lokalizację? Faktycznie nie zarejestrowałem tego cmentarza. Dziękuję za zwrócenie uwagi.

2. Czy można przy zamkniętych i nie istniejących cmentarzach dopisać lata funkcjonowania w nagłówku?

Przerabiam właśnie krótkie opisy na mapie, dodam również info o latach funkcjonowania na stronach - faktycznie dobra myśl.

3. Czy istnieją listy pochowanych gdzieś w archiwach które można było by dołączyć do danego cmentarza choćby w formie zdjęć - wiem że bardzo starymi listami pochówków (wraz z zaznaczeniem kwatery) dysponuje cmentarz Górczyński i jest on w biurze cmentarnym ale administrator nie daje ich do wglądu bo są w złym stanie i z każdym rokiem coraz bardziej sie rozkładają - gdyby dogadać sie z parafią i chociaż je sfotografować to uchroniło by je przed zniszczeniem a i genealogom by się przydało.

W kilku przypadkach udało mi się ustalić te dane na podstawie opublikowanych już opracowań dotyczących cmentarzy poznańskich. Czekam na zgody autorów na wrzucenie ich do bazy. Niestety na tą chwilę nie jestem w stanie ogarnąć wizyt w archiwach, być może jesienią lub zimą - mam już bazę jednostek, które muszę przejrzeć. Doba z krótka niestety. Nie mam odpowiednich "sił i środków" żeby profesjonalnie zarchiwizować oryginały. Pozostaje nam czekać na prace profesjonalistów.

[kapelusz]

Najbardziej ciekawi mnie czy są jakieś księgi cmentarza który był pod terenem targów poznańskich (chyba św Marcina jak mnie pamięć nie myli) bo ponoć leży tam wielu moich przodków wg opowieści mojej babci